Column: Zacht en wisselvallig

  Column
Ton Koppenol
Ton Koppenol (Foto: Ton Koppenol)

De eerste helft van de winter 2019-2020 is hopeloos slecht verlopen voor de liefhebbers van kou. Er is nog geen sneeuwvlok gevallen, zelfs geen natte. 's Morgens vroeg kwam de temperatuur wel een paar keer lichtjes onder nul, maar dat was dan ook het enige 'koude' wapenfeit.

Het Hellmanngetal staat momenteel op 0,1 punt. Anders gezegd: de gemiddelde temperatuur is nog maar op één dag (28 december) onder nul geweest, -0,1 graden dus. De zeer grote winters van '42,'47 en '63 haalden rond de 340 Hellmannpunten, onvoorstelbaar eigenlijk. Eén winter (sinds 1901) heeft helemaal geen Hellmannpuntje weten te scoren en dat gebeurde in het winterseizoen van 2013-2014.

Rond 20 januari 1963 was het ontzettend koud in Nederland, de grote rivieren lagen vol met ijs. Ik kan me nog herinneren dat enkele mensen vanuit Sliedrecht, Papendrecht en Alblasserdam lopend de oversteek naar Dordt of Zwijndrecht hebben aangedurfd. In februari 1929 reden er auto's en zelfs vrachtwagens over de Noord en Merwede, toch was genoemde winter minder streng dan die van '63. In '29 waren de rivieren nog niet zo vervuild en vroren daarom gemakkelijker dicht.

Dat was in 1963 wel anders; de industrie had in die tijd nog maar nauwelijks te maken met milieuregels en kon ongehinderd al hun afval in de Rijn, Waal of Maas storten. Tegenwoordig zijn de rivieren gelukkig weer een stuk schoner vergeleken met '63, dus laat de strenge vorst maar komen. Het zou wel mooi zijn wanneer auto's over de rivier naar Dordt konden rijden, zeker nu, met al die werkzaamheden aan de N3. Rond 24 januari 1963 kreeg Nederland te maken met een zwak warmtefrontje en de temperaturen kwamen daardoor een aantal dagen rond het vriespunt te liggen (we zouden dat tegenwoordig erg koud vinden). Ik weet nog goed dat door de wat mildere omstandigheden het rivierijs tussen Dordt en Papendrecht binnen een paar dagen verdwenen was. Eind januari echter begon het weer beduidend kouder te worden (wordt vervolgd).
Moskou heeft in het jaar 2019 te maken gehad met bovennormale temperaturen, het werd over het hele jaar genomen 7,8 graden gemiddeld (een nieuw record). Het grappige is dat het koudste jaar (sinds 1901) in De Bilt ook precies 7,8 graden is (1963). In de 18e en 19e eeuw zijn nóg koudere jaren voorgekomen; 1805 (7,0 graden) en in 1740 werd het slechts 6,5 graden gemiddeld.

Tot slot de vooruitzichten: de komende nachten lichte vorst, in de loop van het weekend wordt het natter en zachter. Voor februari zie ik ook nog geen lichtpuntjes betreffende winters weer. Of we de zachtste winter 'ooit' aan het beleven zijn, daarover volgende week meer.

Ton Koppenol

Meer berichten