Schrijver Pieter van Wijngaarden in gesprek met Aviolanda-veteranen Penning (midden) en De Leur. (foto: Arco van der Lee)
Schrijver Pieter van Wijngaarden in gesprek met Aviolanda-veteranen Penning (midden) en De Leur. (foto: Arco van der Lee) (Foto: )

Vierde deel verschenen van serie over vliegtuigbouwer Aviolanda

door Arco van der Lee

Papendrecht –  "Weet u wel dat de motor van de Kolibrie ook in Papendrecht is gemaakt?" Schrijver Pieter van Wijngaarden kreeg woensdag 12 juni een lesje helikopterbouw van twee oud-medewerkers van Aviolanda. De heren Penning en De Leur waren aanwezig bij de presentatie van een nieuw boek over de Papendrechtse vliegtuigfabriek.

Het is het vierde boek in de serie 'Logboek Aviolanda en het verdwenen vliegveld van Papendrecht'. Pieter van Wijngaarden behandelt nu de bouw van helikopters.

"Aviolanda Papendrecht was eind vijftiger jaren de grootste helikopterfabrikant van Europa", vertelde Van Wijngaarden bij de presentatie van het boek. Die vond plaats in Museum Dorpsbehoud.

"De helikopter had gedurende de vijftiger jaren een grote opmars gemaakt bij het Amerikaanse leger. En Aviolanda slaagde erin om in 1958 een enorme order te bemachtigen voor inspectiebeurten, reparaties en assemblage van alle helikoptertypen die in Europa bij de US Army in gebruik waren." Er werd onder meer gewerkt aan de gigantische Sikorsky H-37 Mojave, een tweemotorige helikopter.

Maar Aviolanda bouwde ook de kleinste helikopter ter wereld. Dat was een Nederlands avontuur.

Van Wijngaarden:  "In 1959 werd Aviolanda enige aandeelhouder van de Nederlandse Helikopterindustrie, tot aan die tijd gevestigd op de Rotterdamse luchthaven Zestienhoven. Hier bouwden ze de experimentele kleine tweepersoons Kolibrie helikopter, een unieke ontwikkeling van de heren Jan Meijer Drees en Gerard Verhage. Dit kleine toestelletje was anders gebouwd dan de traditionele helikopter. Het had geen staartrotor nodig en de motoren bevonden zich aan de uiteinden van de rotorbladen."

De toestellen werden in onderdelen bij Aviolanda gebouwd en op Zestienhoven in  elkaar gezet. "De heer De Leur van Aviolanda werd een keer met een ploeg medewerkers op Zestienhoven te werk gesteld, waar ze in vier dagen – en nachten – zo'n Kolibri in elkaar zetten", weet Pieter van Wijngaarden te vertellen. De Leur bevestigt het verhaal.

In april 1959 werd het op Zestienhoven gevestigde constructiebureau overgebracht naar Papendrecht. Aviolanda had veel vertrouwen in het project, maar commercieel werd het een teleurstelling. De Koninklijke Luchtmacht had belangstelling. "Echter, de Amerikanen stelden gratis helikopters aan de luchtmacht ter beschikking, zodat er geen belangstelling bestond. Wel vermeldenswaardig is dat met behulp van de Kilobri de IJsselmeerpolders werden drooggelegd door het bestuiven met rietzaad", vertelt Van Wijngaarden.

In totaal zijn er twaalf Kolibris gebouwd. In 1967 werden de rechten, de mallen en de tekeningen aan Israel vekrocht en kwam er een einde aan het avontuur. Tegenwoordig worden er in Papendrecht gebouwd aan de Nato-helikopter NH-90.

Deel 4 van 'Logboek Aviolanda en het verdwenen vliegveld Papendrecht' is te koop in de boekhandel. Er volgt nog een deel 5.

Meer berichten