Door Aviolanda gebouwde autobussen. (Foto: Hans Kragt)
Door Aviolanda gebouwde autobussen. (Foto: Hans Kragt) (Foto: Hans Kragt)

Aviolanda voorzag Drechtsteden van honderden autobussen

Papendrecht - Op 14 december verscheen het eerste deel van de vierdelige boekenserie over de vliegtuigfabriek Aviolanda onder de titel "Logboek Aviolanda en het verdwenen vliegveld Papendrecht".

Deel III, dat begin april uitkomt, staat in het teken van de mobiliteit in de periode 1945 tot 1953. Het was in die tijd nog nooit zo druk bij Aviolanda geweest en het bedrijf werd overspoeld met opdrachten voor de wederopbouw van Nederland. Behalve vliegtuigen ging Aviolanda zich nu ook toeleggen op het vervoer over de weg.

Het openbaar vervoer lag direct na de oorlog plat. Autobussen waren nieuw niet te koop dus bedacht men een andere methode om het passagiersvervoer snel op gang te brengen. Er stonden in 1945 duizenden geallieerde legertrucks in depots opgeslagen die men hier goed voor kon gebruiken.

Zo kreeg Aviolanda opdracht van onder andere de Twee Provinciën, het streekvervoer in de Alblasserwaard en Nederlandse Spoorwegen om deze trucks te demonteren en op het kale chassis een aluminium opbouw te maken zodat er een autobus ontstond. Een bouwwijze die vrijwel identiek was aan die van een vliegtuig. Het interieur, zoals stoelen en afwerking, werd door Aviolanda zelf verzorgd.

De eerste serie van tien bussen voor de Twee Provinciën (Sliedrecht en Ridderkerk) werden bij Aviolanda voor eigen rekening gebouwd. De rest in opdracht van de firma Verheul in Waddinxveen. Behoudens voor de eigen regio Drechtsteden en Alblasserwaard gingen er ook enige honderden bussen naar de Nederlandse Spoorwegen waar ze ingezet werden op trajecten waarvoor nog geen treinen beschikbaar waren.

Aanvankelijk werden de bussen nog in staal uitgevoerd, maar later uit een gemengde constructie van vliegtuigaluminium en hout. Met een bezetting van duizend medewerkers kwam het in de hoogtij dagen tot een productie van twaalf bussen per week. Totaal werden er circa 326 autobussen in Papendrecht gebouwd. De NS verdeelde de bussen vervolgens weer over haar 20 dochtermaatschappijen en de NS zelf, die dit materieel gebruikte voor treinvervangende busdiensten.

Elk deel van de serie 'Logboek Aviolanda en het verdwenen vliegveld Papendrecht' bevat 200-300 pagina's, 135 grams silk papier en hardcover. Deel III is vanaf april leverbaar. Het laatste deel volgt naar verwachting in mei. De boeken kosten € 39,95 per stuk.

De indeling van de serie:

Deel I: 1920 – 1940; Deel II: 1940 – 1945; Deel III: 1945 – 1953 en Deel IV: 1953 - 1970.

Meer berichten