Pieter van Wijngaarden overhandigde een boek aan de heer De Leur, oud-medewerker van Aviolanda. (foto: Arco van der Lee)
Pieter van Wijngaarden overhandigde een boek aan de heer De Leur, oud-medewerker van Aviolanda. (foto: Arco van der Lee)

Geallieerden lieten vliegtuigfabriek Papendrecht ongemoeid

door Arco van der Lee

Papendrecht – In Papendrecht werden gedurende de hele Tweede Wereldoorlog vliegtuigen gebouwd voor de Duitsers. Toch werd de fabriek niet gebombardeerd. Dat is geen toeval, onthult Pieter van Wijngaarden in het tweede deel van zijn boek over vliegtuigfabriek Aviolanda.

Het boek werd vrijdag gepresenteerd in het museum van de Stichting Dorpsbehoud Papendrecht. De schrijver overhandigde de drie eerste exemplaren aan de heer De Leur, oud medewerker van Aviolanda, aan wethouder Kees de Ruijter en aan Jaap Zock van Stichting Dorpsbehoud.

Aviolanda bouwde al voor de oorlog de Dornier DO 24 vliegboot, een Duits ontwerp. De toestellen waren bestemd voor gebruik in Nederlands Indië. Tijdens de bezetting werd de bouw voortgezet. Afnemer was nu de Duitse luchtmacht, die het toestel gebruikte als reddingsvliegtuig.

Er was bij de Duitsers grote behoefte aan de DO 24. "De productie bij Aviolanda werd behoorlijk opgeschroefd van vier vliegboten in de maand naar zes. En van zes uiteindelijk naar twaalf per maand. Dit laatste getal werd overigens nooit gehaald", vertelde Pieter van Wijngaarden bij de presentatie.

Er werkten tijdens de oorlog uiteindelijk 2400 mensen bij Aviolanda. Ook bedrijven als Lips en Verblifa in Dordrecht werden bij de productie betrokken.

In de zomer van 1943 werden andere vliegtuigfabrieken zwaar gebombardeerd. Van Wijngaarden: "Uiteraard was men ook in Papendrecht bevreesd voor een dergelijke luchtaanval. Om de werknemers bescherming te bieden kwamen er schuilbunkers." Er kwam echter nooit een aanval, hoewel de fabriek duidelijk stond aangegeven op kaarten van de geallieerden.

Pieter van Wijngaarden ontdekte dat Papendrecht werd ontzien, omdat de DO 24 een reddingsvliegtuig was. Tijdens de oorlog werden met vliegtuigen van dit type 11.561 drenkelingen uit zee gered. Daaronder 3815 geallieerden. De directeur van de fabriek is overigens na de oorlog veroordeeld wegens zijn samenwerking met de vijand.

Wethouder Kees de Ruijter dankte de auteur namens het gemeentebestuur. Het dorp was destijds erg afhankelijk van Aviolanda, een grote werkgever. "Het gemeentebestuur waardeert het heel erg dat deze geschiedenis wordt vastgelegd", aldus de wethouder.

Het eerste deel van de serie was al snel aan een herdruk toe. Pieter van Wijngaarden verwacht dat deel drie in maart klaar is. Later volgt dan nog een vierde deel. Dat was eigenlijk niet voorzien. Er is echter zo veel nieuwe informatie ontdekt, dat de auteur de geschiedenis van Aviolanda en het Papendrechtse vliegveld zo compleet mogelijk wil beschrijven.

Het tweede deel van 'Logboek Aviolanda en het verdwenen vliegveld Papendrecht' (ISBN 978-94-6345-512-1 ) is te koop in de boekwinkel en bij Stichting Dorpsbehoud Papendrecht.

Meer berichten